W ostatnim miesiącu przez prasę i portale internetowe przetoczyła się
wielka i ożywiona dyskusja na temat kryzysu rynków finansowych.
Pojawiają się próby analizy zjawiska tak
w języku ekonomii jak i w języku idei. Padają pytania o przyszłość
kapitalizmu, co poniektórzy wieszczą wyłonienie się zupełnie nowego ładu
światowego, a na różnych portalach identyfikujących się jako mniej lub
bardziej lewicowe można wyczuć atmosferę podekscytowania, którą dałoby
się streścić w krótkiej komendzie: "Czas na nas!"

I choć eksperci różnią się w opiniach co do przyczyn i rozwoju kryzysu,
co do jednego są zgodni -- skończyła się pewna epoka.

Maciej Stańczuk w artykule "Eksplozja ryzyk", który ukazał się w
Miesięczniku Finansowym BANK, doszukuje się przyczyn kryzysu w błędnym
założeniu co do istoty wolnego rynku, które mówi, że jego celem jest
maksymalizacja zysku. Ciekawe z tego punktu widzenia są fragmenty
encykliki Jana Pawła II /Centesimus annus/, w których papież pisze
o godziwym zysku i prawidłowym podejściu do potrzeb ludzkich, które
często są sztucznie wywoływane.

Dariusz Graj na łamach Gazety Bankowej stwierdza, że rynek finansowy po
zerwaniu swoich podstawowych więzi z gospodarką realną, stworzył własne
instrumenty, oparte
o "fałszywe" pieniądze. Odrealnienie systemu finansowego w dużej mierze
przyczyniło się do krachu.

Maciej Gdula postuluje w retorycznym zapale na stronach Rzeczpospolitej,
żeby zamiast straszyć państwem, zapytać dziś, jak państwo wyrwać z rąk
elit i neoliberalnych technokratów i z powrotem uczynić narzędziem
zbiorowego działania.

Nie ulega wątpliwości, że jedna z kolejnych utopii, tym razem dotycząca
nieustannego, szybkiego i powszechnego bogacenia się upadła. Warto więc
na koniec zajrzeć do fragmentu Listu Apostolskiego /Octogesima
adveniens/ Pawła VI, w którym poruszane są problemy odradzania się
utopii oraz ambiwalencji postępu.

Zapraszam do ożywionej dyskusji!


Teksty do debaty:

Maciej Gdula "Jak wyrwać państwo z rąk neoliberałów?" Rzeczpospolita
29.10.2008 r.

Dariusz Graj "Czy kryzys finansowy odbije się na gospodarce?" Gazeta Bankowa

Maciej Stańczuk "Eksplozja ryzyk" Miesięcznik Finansowy BANK październik
2008 r.

Jan Paweł II, Encyklika /Centesimus annus,/ 34 -- 36.

Paweł VI, List Apostolski /Octogesima adveniens/, 37 i 41.

Linki:

http://www.krytykapolityczna.pl/Teksty-poza-KP/Gdula-Jak-wyrwac-panstwo-z-rak-neoliberalow/menu-id-129.html

http://www.bankier.pl/wiadomosc/Czy-kryzys-finansowy-odbije-sie-na-gospodarce-1849563.html

http://www.bankier.pl/wiadomosc/Eksplozja-ryzyk-1846030.html

http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_pawel_ii/encykliki/centesimus_2.html#m4

http://www.nonpossumus.pl/encykliki/Pawel_VI/octogesima_adveniens/II.php